ҚР «Азаматтық қорғау туралы» заңының 79-бабына жататын басшылар, мамандар және инженерлік-техникалық жұмыскерлер өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша үш жылда бір рет, кемінде 40 сағаттық бағдарлама бойынша даярланады. Қауіпті өндірістік объектілерде жұмыс орындайтын жұмыскерлер үшін жыл сайынғы оқу және кемінде 10 сағат көзделген. Бұл — 2026 жылғы 29 қыркүйектегі қолданыстағы редакцияға негізделген жауап. Қайта даярлау негіздерін де тексеру керек: үш жылдық күнтізбе жұмыстағы өзгерістерді қамтымайды.
Материал кадр қызметіне, қауіпсіздік инженеріне және учаске басшысына бір оқу кестесін келісуге көмектеседі. Алдымен адамның нақты қызметін және норманың оған қолданылуын, содан кейін мерзімді анықтайды. Бүкіл ұжымға «үш жылға арналған өнеркәсіптік қауіпсіздік» деп бірдей жазу жеткіліксіз.
2026 жылғы мерзімдер мен оқу сағаттары
| Норма қолданылатын санат | Жиілігі | Алдын ала оқу |
|---|---|---|
| Басшылар, мамандар және инженерлік-техникалық жұмыскерлер | Үш жылда бір рет | Кемінде 40 сағат |
| ҚӨО-да жұмыс орындайтын жұмыскерлер | Жыл сайын | Кемінде 10 сағат |
Негізі — «Азаматтық қорғау туралы» заңның 79-бабы. Осындай мерзімділік № 332 қағидалардың 7-тармағында да көрсетілген. Қолданыстағы мәтінді пайдаланыңыз: 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап № 442 бұйрықпен енгізілген өзгерістер ескеріледі.
Кестеде бағдарламаның сағатпен өлшенетін көлемі берілген. Оны автоматты түрде белгілі бір жұмыс күніне айналдыруға болмайды: сабақ кестесі ұйымдастыруға байланысты. Өтінімде оқу көлемін, күнтізбелік күндерді және емтихан уақытын бөлек көрсету ұсыныстарды бірдей өлшеммен салыстыруға мүмкіндік береді.
Қызметкердің санатын қалай дұрыс анықтайды?
Техникалық басшыдан персонал тізімін ҚӨО-дағы жұмыстармен салыстыруды сұраңыз. Жұмыс кестесінде лауазымның қасына объектіні, бөлімшені, нақты міндеттерді және санатты таңдау негізін жазыңыз. «Мердігер қызметкері» деген сөз жеткіліксіз: адамның қандай жұмыс атқаратынын білу керек.
Маман басшылық және басқа міндеттерді қатар атқарса, штат кестесіндегі бір сөзге қарап қолайлы мерзімді таңдамаңыз. Міндеттердің толық сипаттамасын даярлауды ұйымдастыратын жауапты адамға беріңіз. Басшылар мен емтихан комиссиясы мүшелері үшін білімді тексерудің тиісті тәртібі де жеке анықталады. Тыңдаушы санаты мен емтихан рәсімі есепте бөлек көрсетіледі.
Тексерудің нәтижесі — келісілген тізім. Кадр қызметі жеке деректер мен тағайындауларды, өндірістік қызмет міндеттер мен объектіні, оқуға жауапты адам бағдарлама мен кестені растайды. Сатып алу бөлімі осындай дайын өтінімді алады. Оған коммерциялық ұсыныстардан техникалық тапсырманы қайта құрастырудың қажеті болмайды.
Қай кезде кезекті күнді күтуге болмайды?
79-баптың 5-тармағында талаптар өзгергенде, қосымша білімді қажет ететін жаңа міндеттер берілгенде, талаптар бұзылғанда, жаңа жабдық немесе технологиялық процесс енгізілгенде және заңда көрсетілген қадағалау органының талабы болғанда қайта даярлау көзделген. Толық тізім мен шарттар 79-баптың қолданыстағы мәтінінде берілген.
Күнтізбеге қоса өзгерістер есебін жүргізіңіз. Кадрлық және өндірістік жаңалықтарды оқуға жауапты адамға жеткізудің жолын белгілеңіз. Мысалы, ауыстыру өтініміне қауіпсіздік талаптары жөніндегі сұрақты қосыңыз. Жаңғырту жобасына персоналдың даярлығын бағалау тармағын енгізіңіз. Бұлар — мемлекеттік нысандар емес, есепті ұйымдастыруға арналған редакциялық ұсыныстар.
- Міндеттер өзгерсе, олардың сипаттамасын даярлықты бағалауға беріңіз.
- Жаңа жабдық жоспарланса, оқу тақырыптарын болашақ функциялармен салыстырыңыз.
- Қолданылатын талаптар өзгерсе, кімге әсер ететінін тіркеңіз.
- Қайта даярлау негізі туындаса, себебін сақтап, жоспарға бөлек іс-шара енгізіңіз.
Жұмыс берушінің күнтізбесі: кәсіпорын мысалы
Мердігердің ҚӨО-дағы жұмысқа қатысатын сегіз жөндеу жұмыскері және екі инженері бар делік. Олар тиісті даярлаудан 2026 жылғы қыркүйекте өтті. Жоспарда жұмыскерлердің жыл сайынғы және инженерлердің үш жылдық циклі ажыратылады. 2027 жылы жаңа процесс енгізілсе, инженерлердің кезекті күні алыс болғанына қарамастан, қайта даярлау негізі бөлек қаралады.
| Өріс | Енгізілетін дерек |
|---|---|
| Адам және қызметі | Аты-жөні, лауазымы, объектісі және нақты міндеттері |
| Санат | Циклді таңдау негізі және келіскен маман |
| Соңғы тексеру | Күні, бағдарлама, хаттама және құжатқа сілтеме |
| Келесі іс-шара | Бақылау күні, алдын ала оқу кезеңі, жауапты адам |
| Өзгерістер | Оқиға, бағалау күні және қабылданған шешім |
Курсты соңғы бос күнге қалдырмаңыз. Құрамды келісуге, оқуға, емтиханға және реквизиттерді түзетуге уақыт қажет. № 332 қағидалардың 9-тармағы жыл сайынғы кестені және оқу басталғанға дейін 30 күнтізбелік күн бұрын жазбаша таныстыруды көздейді. Жаңадан қабылданғандар үшін жеке бір айлық мерзім бар. Осы талаптарды күнтізбеге алдын ала енгізген ыңғайлы.
Курсқа дейін және емтиханнан кейін нені тексеру керек?
- Қай оқу ұйымы даярлайтынын және оның тиісті жұмысты жүргізу құқығын анықтаңыз.
- Бағдарламаны сала мен міндеттерге сәйкестендіріңіз. Объектіге қатысты тақырыптарды көрсетуді сұраңыз.
- Форматты, оқу тілін, сағаттарды, күндерді және білімді тексеру тәртібін келісіңіз.
- Емтиханнан кейін адам, бағдарлама, нәтиже және берілген құжаттар туралы деректерді салыстырыңыз.
- Расталған ақпаратты өндірістік қызметке беріп, тізілімді жаңартыңыз.
Ішкі есепте «оқу жоспарланды», «нәтиже алынды», «құжаттар тексерілді» деген үш мәртебені қолдануға болады. Олар қай кезеңде әрекет қалғанын көрсетеді. «Төленді» деген белгі бухгалтерияға пайдалы, бірақ нақты адамның даярлауды аяқтағанын білдірмейді. Әр белгіге жауапты адам мен растайтын құжатқа сілтеме қосыңыз.
Топты өнеркәсіптік қауіпсіздікке оқыту құнын қалай сұрауға болады?
Құн есебіне арналған өтінімде ҚӨО персоналын санаттарға бөліңіз: кемінде 10 сағаттық бағдарламаға жіберілетін жұмыскерлер саны және кемінде 40 сағаттық бағдарламаға қатысатын басшылар, мамандар, ИТЖ саны. Саланы, функцияларды, бұрынғы даярлықты, қаланы, тілді және қолайлы мерзімдерді көрсетіңіз. Осылайша бір топқа арналған ұсыныстарды бірдей бастапқы деректермен салыстыруға болады.
Шарт үшін бағдарламалар мен санаттар бойынша бөлек жолдарды сұраңыз. Ұсынысқа сабақ, білімді тексеру және нәтижені рәсімдеу кіретінін; тыңдаушыны алмастыру, күнді ауыстыру және қажет болса қайта тексеру қалай келісілетінін нақтылаңыз. Бір адамға есептелген бағаны қызмет құрамымен және топтың жалпы құнымен бірге салыстырыңыз.
Өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша қашықтан оқуды қарастырсаңыз, кестені, оқытушының қатысуын, техникалық қолжетімділікті және емтихан тәртібін алдын ала келісіңіз. №332 қағидалардың 10 және 14-тармақтары қашықтан оқыту форматын және оны ұйымдастыру талаптарын көздейді. Күндізгі сабақ немесе компания алаңындағы даярлық үшін орынды, жабдықты және бағдарламаға сай форматтың қолжетімділігін бөлек талқылаңыз.
Өтінім мысалы: «ҚӨО-ның 8 жұмыскері мен 2 ИТЖ үшін бағдарламалар қажет. Санаттар бойынша бөлек құн есебін, оқу көлемін, сабақ пен емтихан күндерін, нәтижелер тізімін және шарт талаптарын ұсынуды сұраймыз. Қала — Қарағанды, қолайлы тіл — орыс тілі; форматты бағдарламаны тексергеннен кейін келісуді ұсынамыз».
Бағдарламалардың мазмұнын өнеркәсіптік қауіпсіздікке оқыту бетінен қараңыз. Топ құрамын корпоративтік өтінімде көрсетіп, келісілген міндет бойынша құн есебін сұрауға болады. Оқу нәтижесі объектіде көзделген жұмысқа жіберу рәсімдерімен бірге ескеріледі.
ИТЖ оқу мерзімдері туралы сұрақтар
Барлық қызметкер үш жылда бір рет оқи ма?
Жоқ. ҚӨО-да жұмыс орындайтын жұмыскерлер үшін жыл сайынғы цикл қолданылады. Үш жылдық мерзім нормада көрсетілген басшыларға, мамандарға және ИТЖ-ға қатысты.
ИТЖ өз бетінше дайындала ала ма?
№ 332 қағидалардың 7-тармағы осы санатқа үлгілік бағдарлама бойынша өз бетінше оқуға мүмкіндік береді. Бұл білімді тексеруді және нәтижені рәсімдеуді алып тастамайды. Емтиханды ұйымдастыруды алдын ала келісіңіз.
Еңбекті қорғау курсы өнеркәсіптік қауіпсіздікті алмастыра ма?
Әр бағыт бойынша даярлау бөлек қаралады. Жалпы түсінік үшін Қазақстандағы өнеркәсіптік қауіпсіздік шолуын және қызметкердің нақты міндеттерін салыстырыңыз.
Бағдарламаны таңдау үшін не жіберу керек?
Лауазымдар тізімін, объекті мен жұмыс сипаттамасын, бұрынғы даярлау деректерін және қалаған мерзімдерді дайындаңыз. Топқа арналған курсты өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша оқыту бетінен нақтылауға болады.
Дереккөздер және тексеру күні
Нормативтік ережелер 2026 жылғы 29 қыркүйекте тексерілді. Тізілім мен мысал — редакциялық жоспарлау құралдары.
