2026 жылғы қыркүйекте өрт-техникалық минимум бойынша оқуды таңдауды екі сұрақтан бастаған дұрыс: қызметкер қандай міндет атқарады және оған бағдарламаның қай нұсқасы сәйкес келеді? «Барлығына үш жылға ӨТМ» деген бірыңғай тізім басшының, өрт қауіпсіздігіне жауапты адамның, электриктің және педагогтің айырмашылығын ескермейді. Бұл материал басшыға, кадр маманына және еңбекті қорғау маманына оқу өтінімін негізді дайындауға көмектеседі.
2026 жылғы 9 қыркүйекте тексерілді. Материал Қазақстанның №276 қағидаларының қолданыстағы редакциясына сүйенеді. Жұмысты ұйымдастыру мысалдары — редакциялық ұсынымдар. Қызметкердің нақты санаты оның міндеттері мен объектінің жағдайына қарай анықталады.
2026 жылы ӨТМ бойынша не өзгерді
ҚР ТЖМ-нің 2026 жылғы 15 шілдедегі №277 бұйрығы №276 қағидалардың 27-тармағын, 28-тармағының 5) тармақшасын және 4-қосымшасын жаңартты. Бұйрық Эталондық бақылау банкінде 21 шілдеде жарияланып, 2026 жылғы 1 тамыздан қолданысқа енгізілді. Сондықтан күзде коммерциялық ұсыныстың күнін ғана емес, оқу жоспарының жаңа редакцияға сәйкестігін де тексеру қажет. Дереккөз: №277 бұйрық.
27-тармақта өрт қауіпсіздігі мамандығы бойынша кәсіптік, жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар адамдарға, сондай-ақ №48 бұйрықта көзделген кәсіби өртке қарсы қызмет мамандарының арнайы даярлығынан өткен адамдарға қатысты ӨТМ-нен босату негіздері нақтыланған. Қарапайым еңбек өтілі немесе жауапты болып тағайындалу өздігінен мұндай негіз болмайды.
Кадр маманы үшін практикалық қадам: қызметкер өзін оқудан босатылған деп есептесе, оның білім немесе даярлық құжатын тиісті негізбен салыстырыңыз. Тексеру нәтижесін оқу жөніндегі шешіммен бірге сақтаңыз. Бір маманға қатысты ерекшелікті бүкіл бөлімге қолданбаңыз. Бағдарламаның өзгеруін барлық қызметкерді дереу қайта оқыту талабы ретінде өз бетіңізше түсіндіруге де болмайды: шешім қолданылатын нормалар мен нақты даярлық жағдайына байланысты қабылданады.
Өрт-техникалық минимумға кімді жіберу керек
Қағидалар оқу орталығында өндірістен қол үзіп оқытуды және тікелей ұйымда оқытуды ажыратады. Бұл — тек кестенің ыңғайлылығына қарай таңдалмайтын әртүрлі рәсімдер. Қызметкерлер санаттары №276 қағидалардың 28–30-тармақтарында келтірілген.
| Кімді тексереміз | Оқу жолын қалай анықтаймыз |
|---|---|
| Ұйым басшысы және өрт қауіпсіздігіне жауапты адам | 28-тармақ бойынша оқу орталығында оқу міндетін және 27-тармақтағы ерекшеліктің қолданылуын тексеру. |
| Өрт қаупі бар өндірістегі, отпен байланысты жұмыстағы қызметкерлер, өрт автоматикасына жауаптылар | Нақты жұмыс пен объект санатын 28-тармақтың толық тізімімен салыстыру. |
| Педагогтер, электриктер, ауыл шаруашылығы ұйымдарының қызметкерлері және 29-тармақтағы басқа санаттар | Өндірістен қол үзбей оқуды және оны өткізетін адамның даярлығын тексеру. |
| Адамдар көп жиналатын объект қызметкерлері | Өрт қауіпсіздігіне жауапты адамдар мен қалған қызметкерлерді бөлу: оқу тәртібі әртүрлі болуы мүмкін. |
Лауазымдық нұсқаулықтардан, тағайындау туралы бұйрықтардан және нақты орындалатын жұмыстар тізімінен бастаңыз. Лауазым атауы жиі жеткіліксіз болады. Мысалы, оқу объектісінің әкімшісі бір уақытта өрт қауіпсіздігіне жауапты адамның міндетін атқаруы мүмкін. Жоспарлау үшін штат кестесіндегі «әкімші» атауы ғана емес, осы функция маңызды.
ӨТМ-нен қаншалықты жиі өту керек және курс қанша уақытқа созылады
26-тармақ бойынша 28-тармақтағы санаттар оқу орталығында жұмысқа қабылданғаннан кейін бір ай ішінде, одан әрі кемінде үш жылда бір рет оқиды. Өндірістен қол үзбей ӨТМ оқуы жылына кемінде бір рет өткізіледі. Бұл аралықтар өрт қауіпсіздігіне қатысты барлық құжатқа бірдей емес, тиісті рәсімдерге қолданылады. №276 қағидалар, 26-тармақ.
Жаңартылған 4-қосымшада ұйым басшыларына арналған үлгілік бағдарлама 8 сағат, өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты адамдарға арналған бағдарлама 12 сағат құрайды. Өзге санаттарға жеке жоспарлар көзделген. Қызметкер бірнеше міндетті қатар атқарса, алдымен қолданылатын бағдарламаны келісіңіз: күнтізбедегі бос күнге сыйдыру үшін сағаттарды өз бетінше қысқарту мәселені шешпейді. №277 бұйрықтағы жаңа бағдарламалар.
Тізілімде «оқу күні», «бағдарлама санаты», «келесі жоспарлы күн» және «негіздеме» бағандарын бөлек жүргізген ыңғайлы. Кезекті ӨТМ мерзімін қайталама өртке қарсы нұсқаманың күнімен араластырмаңыз. Күнтізбеге жауапты адамды және оны алмастыратын қызметкерді белгілеңіз: маманның жеке телефонындағы еске салу ол демалысқа шыққанда немесе жұмыстан ауысқанда жоғалуы мүмкін.
Оқудан кейін жұмыс беруші қандай құжаттарды тексеруі керек
Өндірістен қол үзіп оқыту кезінде қағидалар оқу орталығы комиссиясының бейнетіркеумен білім тексеруін, хаттаманы және емтиханды сәтті тапсырған адамға куәлік беруді көздейді. Өндірістен қол үзбей оқыту үшін 32-тармақта мұндай куәлік берілмейтін тексеру қарастырылған. Нұсқама туралы жазба бөлек міндет атқарады. №276 қағидалар, 32, 34–35-тармақтар.
- Шартқа дейін: тыңдаушы санатын, бағдарламаны, сағат көлемін, кестені, практикалық бөлімді, білім тексеруін және қорытынды құжаттарды келісіңіз.
- Құжатты алған кезде: аты-жөнін, ұйым атауын, бағдарламаны, күндерді және орталық деректемелерін салыстырыңыз; құжаттардың бір оқуға қатысты екенін тексеріңіз.
- Компания ішінде: нәтижені оқу тізіліміне енгізіп, қызметкер міндеттерімен байланыстырыңыз. Құжаттарды алмастырушы маман да таба алатындай сақтаңыз.
- Объектіде: тағайындаулардың, нұсқаулықтар мен нұсқама есебінің өзектілігін тексеріңіз. Куәліктер папкасы нақты алаңдағы жұмыстың қалай ұйымдастырылғанын көрсетпейді.
Тегіндегі қатені кім түзететінін және құжаттың берілуін растау сұрауын кімге жіберу керегін алдын ала келісіңіз. Мұны топ басталғанға дейін шешу құжаттарды тапсырыс берушіге немесе ішкі аудиторға бергеннен кейін шешкеннен оңай.
Жұмыс берушінің қыркүйекке арналған практикалық жоспары
Күзде қызметкерлер тізімін жаңартуды оқуды тексерумен біріктіруге болады. Төмендегі реттілік — жұмысты ұйымдастыруға арналған ұсыныс, заңмен белгіленген қыркүйектік есеп емес.
- Құрам өзгерістерін жинаңыз. Жаңа қызметкерлерді, ауысуларды, міндеттерді қоса атқаруды және алаңдардағы жауаптылардың өзгеруін белгілеңіз.
- Санаттарды бөліңіз. Әр адамға функциясын, объектісін және қолданылатын тармақты көрсетіңіз. Даулы жағдайларды нақтылау үшін бөлек тізімге шығарыңыз.
- Нақты оқуды тексеріңіз. Ортақ папкада сканның бар-жоғына ғана емес, құжат мазмұны мен күніне қараңыз.
- Өтінім дайындаңыз. Орталыққа қызметкерлердің рөлін, объект ерекшелігін, қаланы, адам санын және қалаулы оқу уақытын беріңіз. Дербес деректерді қажетті құрамын нақтылағаннан кейін келісілген арна арқылы жіберіңіз.
- Курстан кейінгі әрекеттерді аяқтаңыз. Нәтижелерді алып, тізілімді жаңартыңыз және келесі бақылауды белгілеңіз. Жұмыс орындарындағы нұсқамаларды бөлек тексеріңіз.
Бірнеше мекенжайда жұмыс істейтін компания үшін тізілімге «алаң» бағанын қосыңыз. Бір лауазымдағы екі адам қоймада және кеңседе әртүрлі міндет атқаруы мүмкін. Мұндай кесте негізді өтінім құрастыруға және топтар құрамының неге әртүрлі екенін басшыға түсіндіруге көмектеседі.
ӨТМ курсын таңдаудағы үш қате
Ұсыныстарды тек куәліктің бағасы бойынша салыстыру
Бірдей бағдарламаларды салыстырыңыз: кім оқиды, сабақтарға не кіреді, практика қалай ұйымдастырылады және білім тексеруі немен расталады? Өз тобыңыз үшін толық құнды және сабақты ауыстыру шарттарын нақтылаңыз. Рәсімі сипатталмаған арзан ұсынысты толық оқумен салыстыру қиын.
«Онлайн» деген сөз барлық сұраққа жауап береді деп ойлау
Таңдалған формат сабақтар мен білім тексеруіне қойылатын талаптарды қалай орындайтынын түсіндіруді сұраңыз. Бейнежазбаларға қолжетімділік бүкіл оқу үдерісін сипаттамайды. Практикалық бөлімді, тыңдаушының қатысуын және нәтижені рәсімдеуді жазылудан бұрын талқылау керек.
Қауіпсіздіктің барлық түріне бір курсты қолдану
ӨТМ, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау оқуы және электр қауіпсіздігі әртүрлі міндет атқарады. Бірнеше функциясы бар қызметкерге оқу матрицасын жасаңыз; бір құжаттың болуы қалған тексерулерді алып тастауға негіз болмайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Шағын кеңсенің директорына ӨТМ қажет пе?
28-тармақ ұйым басшыларын қамтиды. Кеңсенің шағын болуы жалпы босату негізі ретінде көрсетілмеген. Оны жоспардан шығармас бұрын басшы функциясын және 27-тармақтағы нақты негіздерді тексеріңіз.
Барлығына үш жылдық мерзім қоюға бола ма?
Жоқ. Жыл сайынғы және үш жылдық мерзімділік әртүрлі рәсімге қатысты. Бір топтың ережесі екіншісіне таралмауы үшін тізілімде санат пен негіздемені күннің жанында сақтаңыз.
ӨТМ куәлігі объектідегі нұсқаманы алмастыра ма?
Жоқ. Қызметкер өз алаңының ерекшеліктерін білуі керек; орталықтағы оқу мен өртке қарсы нұсқамалар даярлықтың бөлек элементтері ретінде көзделген. Компания жоспарында екі үдерісті де ескеріңіз.
OT Center-ге өтінімді неден бастау керек?
Тыңдаушылардың лауазымдары мен функцияларын, объект түрін, қаланы және адам санын көрсетіңіз. ӨТМ оқуы бетінде бағытпен танысып, OT Center байланыстары арқылы бағдарлама мен топты ұйымдастыруды сұратуға болады. Бағдарлама, мерзімдер және баға өтінімге қарай келісіледі.
Ресми дереккөздер және тексеру күні
Редакция 2026 жылғы 9 қыркүйекте тексерілді. Төменде нормативтік дереккөздер берілген; есеп жүргізу мен топты ұйымдастыру жоспарын OT Center редакциясы ұсынды.
